Zagrożenia szkodnikami i chorobami w uprawach warzyw
Szkodniki upraw:
Warzywa kapustne:
- Pojawiają się pierwsze kolonie mszycy kapuścianej. Zabiegu opryskiwania nie należy odkładać na późniejszy termin, ponieważ po 10-14 dni od pojawienia się pierwszych mszyc na roślinach pojawią się naturalni wrogowie mszyc: biedronki, złotooki, mszycarze, kusakowate i bzygowate.
- Na roślinach żerują gąsienice piętnówek: kapustnicy, brukiewki, rdestówki i chwastówki oraz błyszczki jarzynówki. Zabieg opryskiwania należy wykonać na najmłodsze stadia rozwojowe gąsienic, które są bardziej wrażliwe na insektycydy. Gąsienice piętnówek i błyszczki należy zwalczać przed wgryzieniem się do główek i róż.
Ogórek:
- Sucha ciepła pogoda sprzyja rozwojowi przędziorka chmielowca. Przędziorki żerują na spodniej stronie liścia często pod pajęczyną. Na górnej stronie liści widoczne są liczne jasne plamki. Uszkodzone liście żółkną i zasychają. Ponieważ występuje placowo, najczęściej na brzegach pola, zabieg można ograniczyć do miejsc występowania szkodnika.
Burak ćwikłowy, szpinak, szczaw:
- mszyca burakowa - wyrządza szkody bezpośrednie (ogładzanie roślin) i pośrednie (przenoszenie wirusów powodujących mozaikę i żółtaczkę buraka). Liście buraków, na których żerują mszyce są łyżkowato wygięte w stronę koloni mszyc. Zaleca się stosowanie preparatów selektywnych, działających tylko na mszyce, aby nie niszczyć naturalnie występującej w koloniach mszyc - fauny pożytecznej.
- tarczyk mgławy - chrząszcze i larwy tarczyka uszkadzają liście buraków. Początkowo widać na liściach tzw. „okienka”. Później szkodnik wygryza małe lub większe dziury w liściach. Przy masowym wystąpieniu może powodować gołożery.
Cebula:
- wgryzka szczypiorka – w wyniku żerowania gąsienic wewnątrz rurki liściowej powstają miny w postaci podłużnych jasnych pasm. Zabieg opryskiwania należy wykonać przed wgryzieniem się gąsienic do rurki liścia.
- chowacz szczypiorak – chrząszcze żerują na zewnątrz, a larwy wewnątrz szczypioru. Na liściach w wyniku żerowania powstają, w wyniku ubytku tkanki, podłużne jaśniejsze pasma.
- może wystąpić placowe zamieranie siewek, zniekształcenie i skręcanie liści. Są to objawy żerowania nicienia - niszczyka zjadliwego. Późniejszym objawem żerowania nicieni są cebule z gąbczastą, pozbawioną korzeni i gnijącą piętką. Cebule nie nadają się do przechowywania.
Pomidor, oberżyna:
- stonka ziemniaczana – pojawiają się chrząszcze (żółtopomarańczowe w podłużne, czarne pasy, długość ciała około 12 mm). Samice, na spodniej stronie liści pomidorów i ziemniaków składają jaja (żółtopomarańczowe) w złożach po 10-30 sztuk. Larwy (czerwonawe z czarnymi kropkami po bokach ciała i trzema parami nóg długość do 15 mm) są bardzo żarłoczne, zjadają liście powodując gołożery. Chrząszcze wychodzące po przezimowaniu mogą całkowicie zniszczyć młode rośliny. Progiem zagrożenia jest obecność 3-4 kolonii jaj bądź żerowanie ponad 15 larw na jednej roślinie. Zbieranie i mechaniczne niszczenie nalatujących chrząszczy. Zabiegi chemiczne insektycydami należy wykonywać w 3 terminach:
- wiosną w momencie gromadzenia się chrząszczy na roślinach,
- w czasie pojawienia się larw L3,
- w okresie masowego wylotu chrząszczy letniego pokolenia.
Aktywne są szkodniki glebowe – rolnice, drutowce, pędraki, turkuć podjadek, lenie, komarnice. Tylko rolnice można zwalczać insektycydami. Zabieg opryskiwania należy wykonać w późnych godzinach wieczornych, gdy gąsienice wychodzą z gleby na żerowanie. Do zwalczania pozostałych gatunków jest brak zarejestrowanych środków.
W przypadku zaobserwowania szkód należy wykonać zabieg zwalczania: drutowce – podlewanie; turkuć podjadek – środki przeznaczone do zwalczania stosuje się przed siewem lub sadzeniem roślin; lenie, komarnice – podlewanie.
Do zwalczania szkodników można stosować tylko zarejestrowane środki ochrony roślin.
Choroby w uprawach:
Pomidory (w uprawie pod osłonami lub w uprawie polowej) - nadal istnieje duże zagrożenie zarazą ziemniaka. Aktualnie poleca się stosowanie zabiegów opryskiwania zalecanymi fungicydami głównie o działaniu wgłębnym i systemicznym, przy dużym zagrożeniu i pojawieniu się pierwszych objawów choroby można zastosować Mildex 711,9 WG.
Istnieje także zagrożenie bakteryjną cętkowatością pomidora w uprawie polowej. Objawy choroby to drobne czarne plamki na liściach otoczone żółtą obwódką. Poleca się fungicydy zawierające związki miedzi.
Ogórki - w południowych i środkowych rejonach Polski może wystąpić mączniak rzekomy na ogórkach. Zapobiegawczo proponuje się środki o działaniu kontaktowym. W przypadku wystąpienia pierwszych objawów na liściach proponuje się traktowanie roślin fungicydami wgłębnymi lub układowymi. Wysoką skuteczność wykazuje fungicyd Mildex 711,9 WG. W przypadku ochrony ogórków przed mączniakiem rzekomym rozpoczęcie zabiegów opryskiwania fungicydami, w momencie znacznego zaawansowania choroby może okazać się nieskuteczne. Istnieje także zagrożenia na ogórkach w uprawie polowej bakteryjną kanciastą plamistością. W celu ochrony ogórków przed tą bakteriozą należy opryskiwać je polecanymi środkami zawierającymi związki miedzi 2-3 razy przemiennie z innymi polecanymi fungicydami.
Cebula - na cebuli w uprawie z siewu ozimego, dymki lub na plantacjach nasiennych w rejonach o kilkudniowej utrzymującej się temperaturze około 13-18 stopni jest duże zagrożenie mączniakiem rzekomym (dotyczy to także cebuli z siewu wiosennego). W przypadku rozpoczęcia zabiegów po zauważeniu tych objawów powinno się zastosować środek o działaniu wgłębnym lub systemicznym. Polecany jest szczególnie w tym przypadku Mildex 711,9 WG w dawce 2,5 kg/ha. Powinno się prowadzić lustrację plantacji w celu wyszukiwania pierwszych ognisk mączniaka rzekomego. Do zapobiegawczego stosowania polecane są fungicydy kontaktowe.
W uprawie pod osłonami występuje duże zagrożenie szarą pleśnią i zgnilizną twardzikową na pomidorach, ogórkach i papryce. |
