Szkodniki
Aktualne są zalecenia dotyczące występowania gąsienic i mszycy kapuścianej na warzywach kapustnych – mogą wyrządzać szkody do pierwszych przymrozków.
Podczas zbioru warzyw korzeniowych, sortowania i przygotowywania do przechowywania można zaobserwować różnego kształtu dziury lub korytarze przegryzione na wylot. Są to objawy żerowania szkodników glebowych oraz gryzoni.
- Rolnice - szkody wyrządzają pod koniec lata aż do pierwszych przymrozków. Najwięcej szkód można zauważyć w uprawach marchwi, pietruszki, buraka ćwikłowego, selera, porów i cebuli, wygryzając w nich korytarze i nadgryzając szyjki korzeniowe. W miejscu żerowania tkanka może zagniwać. Mogą wyrządzać również szkody w innych uprawach.
Najlepsze efekty uzyskuje się zwalczając rolnice jesienią bezpośrednio po zbiorach lub wiosną przed siewem lub sadzeniem rozsady. Na plantacjach zakładanych po roślinach wieloletnich (np. łąki, pastwiska, koniczyna) trwałe nieużytki i zboża należy obligatoryjnie stosować zabiegi fitosanitarne. W celu ustalenia obecności szkodnika należy wykonać „odkrywkę” głębokości 15 cm i powierzchni 1 m2 i przesiać ziemię. Progiem zagrożenia jest 6 rolnic/m2. Również likwidowanie nieużytków, usuwanie po ostatnim zbiorze roślin resztek pożniwnych, jesienne kultywatorowanie i głęboka orka przedzimowa znacznie ogranicza liczbę szkodnika. Zwalczanie chemiczne (tylko opryskiwania w późnych godzinach wieczornych) należy przeprowadzić w okresie gdy temperatura gleby nie spadnie poniżej 12-13oC. Poniżej tych temperatur gąsienice nie przemieszczają się w glebie w poszukiwaniu pokarmu i zabiegi są nieskuteczne.
- Drutowce - larwy zjadają korzenie i młode rośliny. Szkodniki te żerują w strefie korzeniowej roślin do głębokości 20cm. Wgryzają się do korzeni i szyjki korzeniowej, drążąc korytarze i zanieczyszczając je odchodami. Uszkadzają również korzenie boczne.
Dla potwierdzenia obecności szkodnika w glebie należy wykonać „odkrywkę” do głębokości 20 cm warstwy ornej z powierzchni 1 m2. Progiem zagrożenia są 2 larwy na 1m2.
W przypadku stwierdzenia uszkodzeń lub larw wykładać przynęty z marchwi lub ziemniaków. Zaznaczyć miejsce pułapek i kontrolować je co kilka dni. Wymieniać nadgryzione przynęty. Przy słonecznej i suchej pogodzie często wzruszać motyką międzyrzędzia co zmniejsza liczebność drutowców w stadium jaja i młodych larw, ponieważ są one wrażliwe na brak wilgoci i giną. Również wykonanie w dni słoneczne i bezdeszczowe wczesnej podorywki i głębokiej orki jesiennej, zwalczanie chwastów, przede wszystkim perzu; stosując po zbiorach rośliny pułapkowe np. sałatę znacznie ogranicza się liczbę szkodnika. Brak środków doglebowych do zwalczania drutowców. Opryskiwanie roślin w okresie ich wegetacji nie jest skuteczne, podobnie jak stosowanie zatrutych przynęt.
- Pędraki - są to larwy chrząszczy należące do rodziny żukowatych. Larwy uszkadzają korzenie, wygryzając dziury o nieregularnym kształcie. Mogą także niszczyć siewki i młode rośliny. Żerują przez cały sezon wegetacyjny. Szkodnikami są również chrząszcze, które uszkadzają części nadziemne roślin. Próg zagrożenia ogórek, pomidor, sałata, papryka dynia cebulowe, kapustne – 2-4 pędraki/m2; fasola groch, bób, warzywa korzeniowe – 5-10/1m2
Zwalczanie tak jak drutowce
- Krocionóg krwawoplamy - jest wijem należącym do rodziny krocionogowatych Krocionogi powodują podobne uszkodzenia jak drutowce. Najchętniej żerują na młodych roślinach, a także uszkadzają wychodzące z nasion kiełki.
Zwalcza się je przeważnie przy okazji likwidacji innych szkodników glebowych.
- Lenie - larwy zżerają kiełkujące nasiona i kiełki, uszkadzają korzenie rozsady i okolice szyjki korzeniowej. Tkanka w uszkodzonych miejscach jest postrzępiona. Larwy najczęściej podcinają młode rośliny i wciągają je do ziemi, gdzie w ciągu dnia je zjadają.
Na polu silnie opanowanym przez komarnice stosuje się zwalczanie chemiczne przy pomocy granulatów.
- Komarnice - młode larwy żywią się kiełkującymi nasionami, starsze zjadają delikatne korzenie i nadgryzają grubsze. Podcięte rośliny wciągają do ziemi. W miejscach żerowania powstają tzw. łysiny.
Zwalczanie chemiczne jak larwy leni.
- Turkuć podjadek - szkody wyrządzają owady dorosłe i larwy. Uszkadzają korzenie włośnikowe i korzenie palowe młodszych roślin. Drążą chodniki tuż pod powierzchnią ziemi, która unosi się i pęka, a rośliny które znajdują się na trasie chodnika są podcinane. Uszkodzone rośliny więdną i obumierają.
Na małych powierzchniach można wyłapywać osobniki dorosłe i podobne do nich lecz nieco mniejsze larwy do gładkościennych pułapek umieszczonych wzdłuż korytarzy. Skuteczne jest stosowanie jesienią pułapek z nawozu końskiego. Brak środków chemicznych do zwalczania tego szkodnika. Próg zagrożenia – pojedyncze osobniki.
- Gryzonie - norniki zwyczajny i północny, darniówka, mysz domowa i polna, nornice.
Szkody wyrządzają przede wszystkim w marchwi, pietruszce, burakach ćwikłowych. Wygryzają w korzeniach duże nieregularne dziury.
Na zimę część osobników przenosi się kopców, przechowalni i tam również żerują na korzeniach i bulwach. Szczególnie groźne na plantacjach przylegających do łąk, zarośli, rowów i zbiorników wodnych, plantacji wieloletnich (najchętniej lucerniska i koniczyniska), miedz, rowów.
Przyspieszanie zbiorów w okresie jesiennym zmniejszy straty w plonie, a wykonanie po zbiorze podorywki i przed zimą orki głębokiej znacznie ogranicza liczbę gryzoni, które gniazda zakładają pod powierzchnia gleby na głębokości 10-20 cm, z licznymi chodnikami i wylotami oraz komorami do magazynowania żywności.
Zwalczanie chemiczne – gazowanie nor, rozkładanie zatrutego ziarna. – gazowanie nor, rozkładanie zatrutego ziarna. |