Kontakt  |  Mapa serwisu  
 
 

  POWRÓT
Ślimaki nagie

Ślimaki (Gastropoda) to gromada zwierząt należąca do typu mięczaki (Mollusca). Zwykle przyjęło się dzielić je na dwie grupy: ślimaki oskorupione (z wyraźną muszlą, dostatecznie dużą, aby mogły do niej wciągnąć swoje ciało ) i ślimaki nagie u których muszla została zredukowana do niewielkiej płytki ukrytej w miękkim płaszczu i niewidocznej z zewnątrz.
Nie jest to jednak podział systematyczny. Podział ten dokonano nie tylko ze względu na wygląd ślimaków, ale i ich sposób życia.
Ślimaki oskorupione w niekorzystnych warunkach atmosferycznych wciągają swoje ciało do muszli, zasklepiają otwór śluzem, zapadają w stan anabiozy i pozostają na miejscu.
Natomiast ślimaki nagie przemieszczają się w poszukiwaniu dogodnych warunków. Odznaczają się one znacznie większą tolerancją w stosunku do czynników ekologicznych niż ślimaki oskorupione. Ich duża ruchliwość oraz szczególna zdolność do wyszukiwania kryjówek umożliwia im bezpieczne przetrwanie niedogodnych okresów dnia czy pory roku. Schronienie mogą znaleźć wszędzie: w pobliżu korzeni, pod kamieniami, w glebie, pod korą drzew, w dziuplach, zbutwiałych pniach itp.

Rozwój ślimaków

  Ślimaki nagie są obojnakami tzn. posiadają zarówno męskie jak i żeńskie narządy rozrodcze i każdy osobnik może składać jaja oraz zaplemniać. Zwiększa to szansę przetrwania populacji w niekorzystnych warunkach. W warunkach Polski ślimaki mogą kopulować kilkakrotnie w ciągu roku. Nie każde składanie jaj musi być poprzedzone kopulacją. Ślimaki przechowują przekazane wcześniej w procesie kopulacji przez partnera plemniki w torebce nasiennej nawet do 3 miesięcy. W procesie przekazywania spermy wyróżniamy trzy fazy:
 
  • rozpoznanie partnera,
  • taniec godowy,
  • akt przekazania spermy.

Jaja nagusów są kuliste lub prawie kuliste. Ich rozmiary są różne u różnych gatunków od 1 do 5 mm. Ślimaki składają jaja w tzw. złoża pojedynczo lub połączone w łańcuszek.
W jednym złożu może ich być od kilkunastu do kilkudziesięciu. Świeżo złożone jaja są przeźroczyste lub prawie przeźroczyste, a w miarę rozwoju zarodka stają się mlecznobiałe. Mimo, że w jednym złożu znajdują się jaja od jednego osobnika złożone w tym samym czasie, to ich wyleganie nie jest równoczesne, jest rozłożone w czasie nawet do 11 dni. Chroni to gatunek przed wyginięciem w skutek działania niekorzystnych warunków atmosferycznych. Ślimaki bardzo dokładnie wybierają miejsce do składania jaj. Najczęściej składają je w wilgotnej glebie na głębokości kilku centymetrów, w próchniejących pniach, pod kamieniami, pod opadłymi liśćmi czyli wszędzie tam gdzie jest wilgotno i bezpiecznie. W czasie składania jaj ślimaki są bardzo zaabsorbowane tą czynnością i nie zwracają uwagi na otoczenie.
W rozwoju osobniczym u ślimaków możemy wyróżnić trzy okresy:

  • młodociany – od chwili wyjścia z jaja do momentu złożenia pierwszych jaj,
  • reprodukcji – od chwili złożenia pierwszych jaj do momentu całkowitego ich zaprzestania,
  • starczy – okres w którym ślimaki nie składają już jaj i giną.
Całkowity cykl życiowy ślimaka jest różny i skorelowany z porami roku. W naszych warunkach klimatycznych ślimaki składają jaja wiosną i jesienią albo w obu tych porach. Gatunki ślimaków o małych rozmiarach ciała najczęściej zamykają swój cykl życiowy w kilku lub kilkunastu miesiącach i zimują w postaci jaj, natomiast ślimaki duże żyją do 3 lat lub nawet dużej i dojrzałość płciową osiągają w drugim roku życia. Tak więc zimują jako osobniki dorosłe.

Szkodliwość ślimaków

  Pod względem pokarmowym nasze ślimaki są polifagami. Uszkadzają one różne części roślin: pędy, liście, kwiaty, owoce, nasiona, korzenie, bulwy, cebule. Początkowo żerują po obu stronach blaszki liściowej zeskrobując tkanki roślinne, następnie wygryzają nieregularne otwory, potem zjadają nerwy liści, łodygi aż dochodzi do zniszczenia całych roślin. Szczególnie niebezpieczne są w okresie siewu i wschodów roślin. W uprawach roślin ślimaki nagie są trudne do zaobserwowania, ponieważ ich ślady żerowania podobne są do tych jakie powodują owady. O ich obecności świadczy zaschnięty i błyszczący na roślinach lub podłożu śluz wydzielany podczas poruszania się zwierząt. Przy masowym wystąpieniu i sprzyjających warunkach atmosferycznych ślimaki mogą zniszczyć całe zasiewy lub wyrządzić znaczne straty w uprawach. Przypisuje im się też przenoszenie wirusów i niektórych chorób. 

Gdy ślimaki występują poniżej progu szkodliwości są one nawet pożyteczne. Zjadając butwiejące szczątki roślin, martwe zwierzęta przyczyniają się do wytwarzania próchnicy, a pełzając po kwiatach przenoszą pyłek i zapylają inne kwiaty. Ślimaki są też ogniwem w łańcuchu pokarmowym i biorą udział w procesie krążenia materii w przyrodzie.

Dr inż. Ewa Dańkowska

Rodzina  

  Arionidae  Agrolimacidae

Gatunek

Arion lusitanicus

(Ślinik luzytański)*

Arion rufus

(Ślinik wielki)

Deroceras reticulatum

(Pomrowik plamisty)

Długość ciała
( mm )

120 mm 150 mm 45 mm

 Barwa ciała

 Ubarwienie zmienne,

brunatne, pomarańczowe

lub czerwone

Ubarwienie zmienne,

czarne, pomarańczowe

lub czerwone

Ciało pokryte ciemnobrunatnymi

lub czarnymi plamami

tworzącymi nieregularna

siateczkę. Podrażnione

wydzielają mlecznobiały śluz.

Liczba jaj

w 1 złożu

5 - 193 18 - 220 10 – 20

Długość życia

1 rok 1 rok 1 rok
* ślimak zawleczony w ostatnich latach do Polski. Masowo występuje w województwie podkarpackim, głównie w Rzeszowie, Łańcucie Albigowej i Wysokiej.

Groźne szkodniki upraw szklarniowych

Rodzina

Agrolimacidae Limacidae

Gatunek

Deroceras laeve

(Pomrowik mały)

Lehmannia valentiana

(Pomrów walencjański)

Średnia długość

ciała ( mm )

23 50

Barwa ciała

Czekoladowa do

jasnokawowej.

Czułki i głowa

czarniawe.

Kremowe z ciemnym

brązowym rysunkiem.

Na płaszczu dwie

smugi boczne

Średnia liczba jaj

w 1 złożu

4,9 23

Długość życia
w dniach

250

715 

Informacje powiązane
Karty Charakterystyk Środka
Szukaj
Produkty
Akcje i konkursy
Zadbaj o swoje dłonie!
Konkurs A kto to? - rozwiązany
Szybkie linki

kalendarium
tapety
produkty
materiały do pobrania
polecane strony
Logowanie dla partnerów
login:
hasło:

 
Copyright © 2010 Bayer CropScience | created by HORSEFIELD | powered by web kameleon